معرفی یولاف

مقدمه
مهمترین گیاهان زراعی در تامین غذای بشر غلات می باشند. به عبارتی دیگر 50% ازسهم سرانه انرژی مصرفی درجهان به غلات اختصاص دارد . کشورهای چین ، مغولستان و ویتنام 80% سهم سرانه پروتئین درسال 1974-1972 را ازطریق غلات تامین نمودند . از غلات بعنوان تغذیه بصورت مواد تبدیلی یا بدون تبدیل برای حیوانات ( نشخوار کنندگان و طیور و ... ) نیز استفاده می شود

به خواست خدا در این مختصر در مورد یولاف زراعی ( sativa  ) و یولاف وحشی ( fatua - علف هرز و داروی گیاهی )  سخن گفته خواهد شد .

 

معرفی غلات 
گروه غلات از گراس های زراعی ( گرامینه ) هستندکه بخاطر دانه های نشاسته ای خوراکی کشت میشوند . گندم ، برنج ، جو ، ذرت  ، یولاف ، چاودار ، سورگوم وانواع ارزن ازاین گروه میباشند . غلات بعنوان تک لپه ای ها طبقه بندی شده اند وفیزیولوژی رشد ونموغلات بسیار جامعتر ازحبوبات ودانه های روغنی موردبررسی قرارگرفته است وکشاورزان نیزمساحت بیشتری اززمینهای خودرابدلیل معرفی ارقام جدیدزراعی پرمحصول  به زیرکشت میبرند .

مبانی غلات

دریک دانه غله، پوسته (تستا) باپریکارپ یکی شده وازاین رو دانه ، درحقیقت یک میوه تک دانه ازنوع گندمه است . 
قسمت های مختلف غلات درمراحل مختلف رشدونموبشرح ذیل است : 
ریشه چه ، ریشه جنبی ، پرومریستم ، گره های انشعاب ، کلئوپتیل واولین برگ ، غلاف ، برگها ،  میانگره ها ، پنجه ها ، ریشه های هوایی ، ریشه های منشعب ازریشه های هوایی ، ساقه رفتن ، ساقه ، محورسنبله ، زایا ، گوشوارک ، زبانک ، سنبلچه ، گل 
وقسمت های مختلف گل غلات درمراحل مختلف رشدونموبشرح ذیل است :
پوسته شامل ، ایی کارپ  ، مزوکارپ  ، اندوکارپ ، تستا ، هیالین -  آلرون و  Spatellum ،  محورجنین ، جنین ، آندوسپرم ، لودیکولها ، کلاله پرمانند ، تخمدان ، پرچم ، گرده ، ریشک 
غلات دانه ای ، میوه های خشک ناشکوفای تک دانه ای هستند که توسط پریکارپ بطورمحکمی به دانه ضمیمه شده اند 

روند رشد و نمو غلات :
بررسی ترکیبات دقیق عناصر غذایی که به دانه غلات وارد میشوند تا کنون میسر نبوده است زیرا این عناصر از طریق آوند آبکش ، که تقریبا نمونه گیری آن در غلات غیر ممکن است ، منتقل میشوند .
دانه گرده برروی کلاله رشد کرده و تشکیل لوله گرده را میدهد و بداخل خامه نفوذ نموده و دوهسته نر را به داخل کیسه جنینی حمل میکند . یکی از هسته ها با هسته سلول تخم ترکیب و زایگوت را بوجود میآورد. دومین سلول نر وارد سلول مرکزی شده و ضمن ترکیب با دو هسته قطبی ، آندوسپرم اولیه را بوجود میآورد. آندوسپرم بسرعت رشد و اندام ذخیره ای اصلی بذر رسیده راتشکیل میدهد. آندوسپرم یک بافت نشاسته ای و جنین معمولا ذخایری از چربی و پروتئین میباشد . مقدار نشاسته دانه غلات بطور منظم در طی نمو افزایش مییابد و حدود 65 تا 70% وزن خشک دانه را درمرحله رسیدگی شامل میشود.

 دوره رسیدگی دانه شدیدا به شرایط محیطی وآب و هوایی در طی رسیدگی بذر بستگی دارد . نمو جنین اختصاصا با ظهور ساختارهای پروتئینی ، آمیلوپلاست ، شبکه آندوپلاسمیک ، میتوکندری و تعداد زیادی از ریبوزوم ها مشخص میشود . نشاسته ذخیره اصلی جنین نیست .

بعد از گرده افشانی سلولها در ابتدا مکعب مستطیل شکل با دیواره نازک و هسته بزرگ است .ذخایر پروتئین در غلات عمدتا در آندوسپرم و به میزان کمی (2 تا 5%) در جنین مشاهده میشود آلرون بخش بسیار مغذی دانه غلات است و حذف آن موجب کاهش ارزش غذایی دانه میشود .  تقسیم سلول آندوسپرم درحدود 3 تا 4 هفته بعد از گرده افشانی تا حدود زیادی متوقف میشود . رشد بعدی بوسیله بزرگ شدن سلول صورت میگیرد . همچنانکه سلول ها از نشاسته و پروتئین پر میشوند ، هسته ها و میتوکندری ها مضمحل میگردند و بطور کلی دانه های نشاسته که دارای غشاء پوسته دولایه هستند ، تشکیل ساختارهایی رامیدهند که آمیلوپلاست نامیده میشود . پلی ساکاریدهای اصلی دانه غلات بجز نشاسته فرکتان شامل سلولز و همی سلولز هستند. سلولز اساسا به لایه های بیرون دانه ، برای مثال پوست محدود میشود درحالی که همی سلولز میتواند درهمه اجزاء دانه یافت شود .

 

 

یولاف یا جو دوسر با نام علمی: Avena sativa
یولاف مربوط به جنس Avena رده Aveneae و به  خانواده نباتیPoaceae تعلق دارد .

محصولی بسیارمقاوم وسازگارباآب وهوای سردومرطوب است وبیشترین مصرف آن درجهت تامین علوفه نشخوارکنندگان واسبها میباشد .

گیاهی است از خانواده گندمیان که دارای گلهای بسیار ریز و نامشخص است.این گلها در دستجاتی که اصطلاحا سنبله نامیده می شود قرار گرفته اند و هر سنبله توسط دو برگچه کوچک که پوش یا گلوم است پوشیده می شود و دارای زواید دراز نخی شکلی به نام ریشک هستند. یولاف در بیشتر نقاط کشور رویش دارد و دانه های آن خاصیت دارویی فراوانی دارند. دانه های این گیاه دارای اسیدهای چربی مانند اسید پالمتیک، اسید اولئیک و اسید لینولئیک است و به میزان زیادتری هیدراتهای کربن مانند نشاسته را در ترکیبات خود داراست.

گیاه سبز یکساله بوده و دارای ساقه های میان خالی و برگ های آن هموار میباشد سیستم گلی آن بنام Panicle  یاد میشود ودرشرایط عادی از 3-5 شاخه تولید میکند قطر ساقه ان از1/4-1/8   اینچ تخمین میگردد. ساقه آن دارای Inter nods  است که فاصله بین بندها میباشد. ریشه آن تا چندین فوت در زمین فرو میرود ریشه واریته های دیر رس عمیق تر میباشد. سیستم گلی ان دارای خوشه چه ها بوده که هر کدام آن دو یا چندین گل به بارمی اورد.

Panicle امکان دارد به صورت مساوی دراطراف محور مرکزی دارای شاخه ها باشد. تعداد دانه ها در یک Panicle از 20-150 دانه میرسد رنگ Glumes دراین نبات زرد کم رنگ و یا سرخ میباشد بعضی انواع آن دارای غلاف بوده و بعضی آن بدون غلاف میباشد دردانه یولاف شیار طویل وجود دارد.    

   گرده افشانی Pollination درنبات خودگشن صورت میگیرد وگرده افشانی دگر گشن 

 Cross pollination درآن خیلی کم صورت میگیرد .

یولاف گیاهی علفی یکساله است که به عنوان گیاه علوفه ای مهم کشت می شود. ریشه های آن افشان و ساقه های آن بند بند و توخالی است که هرکدام به یک خوشه منتهی می شود برگ های آن باریک است و قسمت پائینی آنها به صورت غلافی دور ساقه را احاطه می کند.

از جمله علوفه جات مهم زمستانی بوده به زودی نمو کرده که از لحاظ طعم و کیفیت خوراکه حیوانی برگهای آن شاداب دارای رنگ سبز تیره بوده اگر این نبات به همراه نبات پلیدار موسم سرد یکجا کشت گردد بهترین خوراکه را برای حیوانات مهیا میسازد .

    به تناسب سایر غله جات سهل الهضم بوده بعد از درو ، قطع و پارچه کردن به مقصد تغذیه اسب ، گوسفند ومرغداری تغذیه میگردد در اوایل بهار نیز کشت شده و کاه خوب برای تغذیه و بستر حیوانات تهیه میدارد که از این لحاظ اهمیت بیشتر را در بین دهاقین پیداکرده است.

این نبات درتحت شرایط خاک نسبتاً ضعیف و یا کشت در شرایط نا مساعد میتواند نتیجه بهتر بدهد پس یکی از عواملیکه باعث شهرت این نبات میگردد همین میباشد. خصوصاً بعد از اینکه درسال 1940   انواع مقاوم آن به وجود آمده تولیدات در جهان بیشتر گردیده ممالک عمده تولید کننده آن شوروی سابق ، امریکا ، آلمان ، آرژانتین، اسپانیا ، استرلیا ، چکسلواکیا ، سوئد وغیره میباشد.

     یولاف نباتی است که در اکثر تناوب زراعتی سازگاری خوب دارد کشت یولاف در تیرماه که زمستان گرم باشد به منظور چراگاه و محافظت خاک از تخریب کشت میگردد به مقایسه دیگر غله جات یولاف آسانترین نبات برای کشت نمودن ، درو و عملیات دیگر میباشد. از این نبات عمدتاً به منظور تغذیه حیوانات مانند گاو ، گوسفند ، اسپ ، طیور و غیره استفاده میشود. کاه یولاف غذای خوب ومناسب حیوانات میباشد.

  دانه یولاف دارای 11.7% پروتئن ، 68.5% نشایسته، 6% روغن ،11.5% سلولوز 3.4% خاکستر میباشد.

 معمولاً در مناطقی که نسبتاً سرد و یا معتدل تر و دارای بارندگی سالانه 30  اینچ و یا بشتر از آن باشد و یا آبیاری صورت بیگیرد سازگاری خوب دارد. هوای گرم و خشک فقط قبل از تشکیل خوشه سبب خشک شدن و از دست دادن تازگی Blast  میشود در وقت تشکیل خوشه سبب پخته شدن خوشه قبل از وقت گردیده و دانه ها نامناسب پر میگردد ودر نتیجه وزن دانه کم میگردد و این نوع میتوان به واریته های زود رس اشاره کرد البته بعضی واریته ها وجود دارد درمقابل حرارت زیاد مقاوم میباشد مثلاً یولاف سرخ اکثراً درقسمت های شمالی افریقا و دیگر جاهای گرم کشت میگردد درگذشته بیشتر صدماتی که به یولاف رسیده است به حرارت زیاد ارتباط داده شده. انواع یولاف که درگرمی مقاوم اند اکثراً رنگ تاریک دارد و در خاکهای مختلف زرع میگردد به شرطی که خوب زهکشی شده باشد و کود و مواد غذایی درآن موجود باشد به صورت عموم یولاف در خاکهای لوم حاصل بهتر و بلند میدهد.

ساختمان ظاهری یولاف در نواحی مختلف نسبت به نوع زمین تغییر میکند مثلا در نواحی پست و شنی از هر بوته چند ساقه باریک منشعب میشود برگها کوتاه ، سخت و مقاوم و غلاف ان را موهایی پوشانده است. ولی در اراضی حاصلخیز و مرتفع بوته ها منحصرا یک ساقه نسبتا قوی دارند. برگهایشان دراز بوده، غلاف انها غالبا بدون موست.

دانهٔ یولاف غذاى بسیار سریع‌الهضم بوده و بدون اینکه در حیوان چاقى ایجاد کند در اعمال جنسى حیوان مؤثر است. یولاف غذاى مناسب براى دام‌هاى کارى و جوان در حال رشد است.

بلغور یولاف سبب افزایش تخم‌گذارى در طیور تخمى و دانهٔ درسته آن آثار کانى بالیسم و پرخورى را کاهش مى‌دهد. میزان یولاف در جیرهٔ طیور تخم‌گذارى ۱۰-۲۰ % در جیره طیور گوشتى در حدود ۱۰% است.

میوه آن مثل بقیه گندمیان کاریوبس است. موطن اصلی آن اروپای شرقی است و بجز مناطق حاره در تمام دنیا و همچنین ارتفاعات کشت می شود

انواع و منشأ پیدایش یولاف:

              به اساس نظریات بعضی ازمحققین امکان دارد که یولاف زراعی یا Avena  sativa   ازدو نوعه یولاف که بنام یولاف معمولی یاAvena  fatua  و یولاف وحشی سرخAvena  sterilis  به وجود آمده باشد البته بعضی نظریات نیز وجود دارد که بعضاً منشأ یولاف مزروعی  یولاف وحشی Avena    sterilis  میدانند. یولاف بر اساس بعضی نوشته های اول توسط اروپایی ها به قصد دانه زرع گردیده و بعداً به دیگر نقاط دنیا انتشار یافته است Vavilove  دانشمند شوروی شرق نزدیک را منبع ان       می دانند بعضی دانشمندان علایم زرع یولاف را درکنارخلیج ها درسویس یافته اند که ممکن است یولاف در اول به قسم گیاه وحشی دربین جو وجود داشته وبعداً اهلی گردیده است.

انواع یولاف:

1. گروه اول دارای 2n=7 عدد کروموزم میباشد                               brevisi  Avena

2.گروه دوم دارای 2n=14 عدد کروموزم میباشد                            Avena    wiestii

3. گروه سوم دارای 2n=21 عدد کروموزم میباشد                      Avena   abysinica

Avena barbata .4

Avena  sativa  .5

Avena  sterilis  .6

.7  nuda  Avena

 

دوران گلدهی: خرداد - تیر
زمان برداشت: خرداد تا شهریور

ترکیبات شیمیایی:

(جدول اصلی در ضمیمه آخر مقاله است)

جو دو سر دارای حدود 7% مواد چرب ، 14% مواد ازته و 60% مواد نشاسته ای می باشد . بعلاوه ارسنیک اسید اگزالیک و ید نیز در آن وجود دارد .

موارد استعمال یولاف و مواد حاصله از آن :

× تغذیه حیوانات : یولاف خوراک خوب برای اسب ها ، مرغها و حیوانات جوان مخصوصاً گاوهای شیری میباشد.معمولاً درحدود 90% یولاف جهان به منظور غذای حیوانات به مصرف میرسد که ازان جمله درتغذیه حیوانات جوان، حیوانات نسلی وحیوانات شیری استفاده میشود.برای طیور نیز بعد از پوست کنی آن و یا بعد ازجوانه زدن تغذیه میکنند و برای تغذیه اسب ها نیز در دنیا زیاد استعمال میشود.

هنگامی که ساقه ها و برگهای یولاف هنوز سبز هستند می توان آنها را درو نموده و پس از اقدامات لازم  برای علوفه خشک استفاده نمود . در این موقعیت با توجه به بالا بودن پروتئین آن یولاف دارای ارزش غذایی بالاتری می باشد ، در زمان بالغ شدن میزان انرژی قابل ملاحظه ای در آن ذخیره شده ، اما در صورت تاخیر در برداشت مقدار ریزش و افت آن بالا خواهد رفت . 
یولافی که برای علوفه خشک استفاده شده با توجه به شرایط خشکسالی ، آسیب رگبار ( تگرگ ) و سایر عوامل رشدی که سبب توقف الگوهای رشد شده ، در مقایسه با گندم و جو تمایل و پتانسیل بیشتری برای جمع کردن نیترات در گیاه خشک آن دارد . تحت چنین شرایطی لازم است که برای اطمینان از ایمنی و عدم سمی شدن آن ، یکسری تشخیص های آزمایشگاهی برای علوفه خشک یولاف صورت گیرد . 
سیلو کردن 
گیاه یولاف دارای ساقه هایی تو خالی بوده که این عامل در هنگام سیلو کردن آن با توجه به نگه داشتن اکسیژن در خود ، سبب بروز مشکلاتی می گردد . در سیلوهای افقی این مهم می تواند سبب ایجاد مشکلاتی برای ذخیره گیاه گردد . اگر سیلوی عمودی یا لوله ای از جنس پلاستیک در دسترس باشد می توان از آن برای ذخیره یولاف استفاده نموده ، چرا که با توجه به بسته بندی و امحاء اکسیژن ، آن می توان به شکل بهتری در مقایسه با ذخیره افقی ، این گیاه را سیلو نمود.

× تغذیه انسانها : از دانه یولاف انواع مختلفه نان ساخته میشود در صورتیکه آرد یولاف با سایر غله جات یکجا مخلوط گردد از گندیده شدن آرد در وقت ذخیره جلوگیری می شود. .× موارد استعمال در صنعت : از قشر یولاف در تصفیه مینرالها و روغن های نباتی استفاده شده و از جمله محلل های عمده به شمار میرود. و از یولاف ادویه جات مختلفه نیز استحصال میگردد.

استفاده از علوفه :

     بعد از گذشت مدت (60 ) الی (70 ) روز بعد از کشت یولاف در شرایط ضروری و قلت علوفه جات اولین درو گرفته می شود. لاکن بعد از گذشت مدت (85 ) الی(110 ) روز مقدار تولید علوفه بیشتر میگردد. علوفه آن اکثراً به قسم تازه استفاده میگردد. یولاف خوراکه خوب تمام حیوانات بوده کاه آ ن نرم وبهتر از کاه گندم و جو میباشد.

    از لحاظ  ارزش مواد غذایی برای حیوانات قابل هضم بوده از پروتین ، روغن ، ویتامین B1 و منرالهای مانند فسفر و آهن غنی میباشد.

مختصری در مورد کشت یولاف Avena sativa

کشت یولاف دربهار صورت میگیرد وهرقدر زودتر این عمل عملی گردد بهتر است خصوصاً در  اقلیمی که تابستان گرم دارد یا خشکی عمومیت داشته باشد. به طور متوسط مقدار تخمین بذردربعضی جاها 80lb پوند دریک هکتار زمین می باشد میتوان یولاف را به شکل پاشکی کشت نمایم در شرایط کم آبی  48 پوند بذر در هکتار  است. اگرکشت این نبات به دیگر نباتات بشکل مخلوط یا یکجایی باشد مقدار بذر آن به اندازه یک چهارم دیگر بذرها باید کمتر کشت گردد . یولاف به رنگ های سفید ، زرد ، سرخ و سیاه یافت میگردد . یولاف میتواند زود رس ، متوسط رس و دیررس باشد  .

آماده ساختن زمین :

    برای آماده ساختن بستر تخم دو ، سه مرتبه شخم کافی بوده زمین باید به قسمی آماده گردد تا تمامی کلوخ ها خرد و نرم شوند نسبت به کنترل علفهای هرز و آفات و بیماریها اقدامات لازم را انجام داده شود و بهتر است که زمین را ماله نیز بکشند.

اوقات مناسب کشت :

    وقت مناسب بذر یظر به شرایط مختلفه اقلیمی در کشور ما از همدیگر فرق دارد چنانچه در مناطق گرمسیر کشور وقت مناسب بذر در تیرماه از (15 ) شروع و الی ختم ماه مهر ادامه یابد و در مناطق سردسیر که خطر سرمای زمستان موجود باشد معمولاً در اوایل بهار بذرکاری میشود .تاریخ بذر از (15 ) ماه اسفند شروع الی (15 ) ماه فروردین نیز ادامه میآبد.

استعمال کود:

باید براساس آزمایشات خاک و نمونه برداری و تشخیص کمبود های خاک زمین زراعی اقدام به استفاده از کود کرد.

طروق کشت :

× به صورت پاشکی× به صورت خطی

     در طریقه کشت خطی به خاطر کاشت آسان و سرعت در انجام کار باید از ماشین های بذر کار استفاده کرد و در صورت نبود امکانات میتوان از تجارب تخم پاش دستی استفاده کرد و نیز فاصله در بین دو ردیف (15 ) الی (30 ) سانتی متر گذاشته شود.

آبیاری :

     آبیاری نظر به شرایط مختلفه مناطق ، خاک و مقدار بارنده گی از همدیگر فرق داشته تعداد (3 ) الی (4 ) آبیاری برای بدست آوردن علوفه ضروری بوده اولین آبیاری (3 ) هفته بعد از کشت و باقی در وقت ضرورت به آبیاری در فاصله (12 ) الی(15 ) روز تطبیق گردد.

اوقات درو:

     به تعداد (2 - 3 ) درو علوفه به آسانی بدست میآید در صورت مشکل کمبود علوفه یولاف بعد از کشت مدت (60 ) الی (70 ) روز بعداز کشت اولین درو میدهد. ولی در صورت گذشت مدت (85 الی 110 ) روز مقدار تولید علوفه بیشتر می گردد.

تولید علوفه :

     تولید علوفه یولاف نظر به طول مدت نموی ، درجه حرارت مناسب ، ساختمان و بافت و حاصلخیزی خاک ، مقدار بارنده گی و رطوبت در خاک از همدیگر فرق دارد. بطور اوسط مقدار (12 -16 ) تن علوفه سبز در شرایط مناسب اقلیمی کشور ما بدست آمده است.

کیفیت علوفه :

     از لحاظ کیفیت خوراکه حیوانی یولاف که دارای مقدار بیشتر پروتین خام نباتی و تعداد کم رشته های فایبری باشد معیاریست که از روی آن کیفیت علوفه را میتوان تخمین کرد.

تعدادی از آفات و بیماریهای غلات ( یولاف)

زنگ تاجی یولاف 

Crown rust
زنگ تاجی یک بیماری یولاف است که توسط قارچی موسوم به Puccinia coronata ایجاد می‌شود. صرف نظر از تعداد بسیار معدودی از گرامینه‌ها، سایر غلات زراعی را مورد حمله قرار نمی‌دهد. این بیماری در هر جا که یولاف کشت می‌شود، شایع است. تنوع در نژادهای فیزیولوژیک قارچ؛  بویژه مناطقی که میزبان واسط یعنی سنجد تلخ Rhamnus cathartica و گونه‌های مشابه آن وجود دارد، خیلی زیاد است.
جوشهای  یوریدیها  غالباً در سطوح  برگ  توسعه می‌یابند؛ اما ممکن است در غلافهای برگ و سنبله‌ها نیز دیده شوند. یوریدیها به صورت تاولهای کوچک و پراکنده و تخم مرغی شکل با یوریدیوسپورهای نارنجی رنگ ظاهر می‌شوند. اپیدرم در نواحی اطراف تاولها مختصراً برآورده می‌شود. یوریدیوسپور کروی یا تخم مرغی، خاردار، به رنگ زرد نارنجی است. زمانی که رسیدن گیاهان نزدیک می‌شوند، تلیاها در برگها آلوده توسعه می‌یابند. جوشهای تلیا ممکن است به صورت خطوط سیاه روشن در اطراف یوریدیها رشد کنند،  اما به وسیله اپیدرم پوشیده  شوند. تلیوسپورها از نظر شکل، از تلیوسپورهای گونه‌های دیگر کاملاً مشخص هستند. نوک سلولهای انتهایی تلیوسپورها پهن و چندین برآمدگی روی آن وجود دارد که به اسپور شکل تاج می‌دهد. وجه تسمیه قارچ نیز اسپورآن است.
قارچ در آب وهوای گرم با تولید مداوم یوریدسپور از فصلی به فصل دیگر منتقل می‌شود. در مناطق خنکتر،  بیماری به وسیله اسپورهایی که توسط جریان باد از مناطق گرم حمل می‌شوند. یا ایسیوسپورهایی که روی سنجد تلخ تشکیل می‌شوند، آغاز می‌شود.
در بسیاری از مناطق تولید یولاف مثل آفریقا، آمریکای جنوبی و مکزیک، به تناسب پیدایش نژادهای فیزیولوژیک جدید پاتوژن، اقدامات لازم جهت اصلاح ارقام مقاوم صورت نگرفته است؛ بنابراین تولید یولاف در این مناطق به دلیل خسارت زنگ تاجی، زنگ ساقه و ویروس کوتولگی زرد جو کاهش یافته است.

 

(Barley Yellow Striate Mosaic )       موزائیک خط زرد جو و یولاف و گندم

سال ها ناقل ویروس را زنجرک Laodelphax striatellus (Fallen) می داستند که آن را به جو ،گندم ، یولاف و گرامینه ها در گلخانه انتفال می دادند. علاوه بر آن( Toya propinqua Fieber)  نیز می تواند ویروس را منتقل سازد این بیماری در سال 1972 ابتدا روی بوته های گندم مورد آزمایش در ایتالیا گزارش شده  ولی بعدا در فرانسه ،چین ،ژاپن ومراکش روی گندم ، جو و یولاف شناخته شد. ویروس موزائیک خطی جو BVDY یک ویروس باسیلی فرم به اندازه 45-60. 260-330 نانومتر است این ویروس در گندم و یولاف و جو  باعث زردی قاعده برگ ها شده و در سطح روشن برگ ،خطوطی ایجاد می شود .پس از تغذیه زنجرک ها از گیاه آلوده و اخذ این ویروس ،مدتی حدود 2تا3هفته ویروس به گیاهان منتقل می شود و انتقال مکانیکی آن موثر نبوده است. چون حشرات نافل در اوایل نابستان خیلی فعال اند و گندم میزبان مطلوبی نیست پس این بیماری از نظر اقتصادی چندان اهمیتی ندارد.

 

 Barley Yellow Stripe   نوار زردی جو و یولاف و گندم

این بیماری فقط از ترکیه گزراش شده که جو و گندم و یولاف را آلوده می کند . ویروس عامل بیماری به وسیله زنجرک  Eustcelis plebejus Fn.انتفال می یابد و حالت چینه دار روی میزبان به وجود می آورد. علائم بیماری به صورت خطوط ممتد روی برگ ها وسپس زردی و خشکی است. این ویروس به وسیله عصاره منتقل نشده و در حاشیه مزرعه و نزدیک به منابع گیاهان آلوده به زنجرک اتفاق می افتد.

 

سیاهک آشکار جو و یولاف   Crown & barley loose smut

یولاف و جو نسبت به فرم گونه‌های مختلف قارچ U.nigra حساسند. این گونه دارای دو نوع است که یک نوع آن تنها به جو حمله می‌کند و نوع دیگر آن تنها به یولاف. علائم بیماری کاملاً شبیه علائم سیاهک آشکار U.nuda است. ریشکها و گلومهای گیاه آلوده در بعضی موارد بویژه در جو رشد می‌کند؛ اما این خصوصیت با توجه به شرایط محیطی و رقم گیاه ممکن است تغییر کند. توده اسپور به رنگ قهوه‌ای شکلاتی تیره تا کاملاً سیاه است. غشایی که توده‌های اسپور را احاطه کرده است، معمولاً سخت‌تر از غشایی است که در U.nuda دیده می شود. زمان پخش اسپورها نیز بسته به میزان دوام غشای پوششی به تأخیر می‌افتد.

تلیوسپورها پس از آزاد شدن پخش می‌شوند و در سطح خاک و پوسته بذرهای گیاهان مجاور قرار گرفته، به صورت غیرفعال تا زمان کاشت مجدد بذر باقی می‌مانند. پس از کاشت بذر، تلیوسپورهای موجود در سطح بذر یا خاک اطراف آن، جوانه زده، پس از تولید اسپورید  مستقیماً وارد بافت گیاهچه می‌شود.

تلیوسپورها قهوه‌ای تیره تا سیاه، کم و بیش با قطر 6-5/7 میکرون هستند. تعداد خار موجود در سطح اسپورها متفاوت است. این تلیوسپورها قبل از جوانه زنی عملاً از تلیوسپورهای قارچ یوستیلاگونودا قابل تشخیص نیستند. پس از جوانه زنی، تلیوسپور تولید یک میسلیوم اولیه و اسپوریدیهای کشیده می‌کند. اسپوریدیهای ثانویه نیز ممکن از طریق جوانه‌زنی (شبیه مخمر) ایجاد شود. تشکیل اسپوریدیها وسیله تشخیص مناسبی است.

ضدعفونی بذرها با قارچکش مناسب می‌تواند از آلوده‌شدن گیاهچه جلوگیری کند. استفاده از ارقام مقاوم با ضدعفونی بذر معمولاً بیماری را تحت کنترل قرار می‌دهد.

ازسموم زیر برای ضد عفونی بذر قبل از کشت استفاده میشود :

1.     دیفنو ازول(دیویدند)       DS3%                 2در هزار

2.     تبو ازول(راکسیل)         DS2%               5/1 درهزار

3.     کاربوکسین تیرام            FL40%                5/2 درهزار

4.     دی نی ازول(سومی ایت)  WP 2%         2در هزار    : سیستیمیک دو منظوره

بیماری ناشی از نماتد کیست غلات :

نماتد کیست غلات، Heterodera avenae، نخستین بار در سال 1874 در آلمان به عنوان آفت غلات شناخته شد. امروز، این نماتد مهمترین نماتد بیماریزای جو بشمار می­رود و در اروپای شمالی، خاورمیانه، ژاپن، استرالیا و نیوزلند یافت می­شود. در آمریکای شمالی در کانادا و در یکی از شهرستانهای اورگون غربی بر روی یولاف پیدا شده است. تاکنون در ایالات متحده این نماتد روی جو دیده نشده است.

تنها اعضای خانواده گندمیان شامل یولاف، گندم بهاره و بسیاری از علف­های گندمی مورد حمله قرار می­گیرند. خسارت در خاک­های شنی و سبک حداکثر است ولی محدود به این خاکها نمی­شود. در جو کاهش محصول به میزان 22% گزارش شده است که این به رقم زراعی، جمعیت نماتد، و محیط بستگی دارد. معمولاً هنگامی خسارت اقتصادی رخ می­دهد که سطح جمعیت به 3 تخم یا بیشتر در هر گرم خاک برسد.

علائم:

در بوته­هایی که از H.avenae آسیب جدی دیده­اند، ریشه­های آلوده از نزدیک نقطه تهاجم تقسیم می­شوند و هر انشعاب به دو ریشه تقسیم می­شود.

 در نتیجه، سیستم ریشه­ای در گیاهان بیمار کوتاه، متراکم، گره­دار و دارای تعداد زیادی انشعاب خواهد بود. کیست­های سفید نابالغ از زمان خوشه رفتن به بعد روی ریشه­ها ظاهر میشوند. حضور کیست یک عامل تشخیص کلیدی نماتد کیست غلات است. کیست، بدن متورم و تغییر شکل یافته نماتدهای ماده است. کیست­ها به تدریج که بالغ می­شوند قهوه­ای تیره می­شوند. اگر ریشه­هایی که تازه از زمین خارج شده­اند چند دقیقه در معرض جریان هوا خشک شوند، کیست­ها بهتر دیده خواهند شد.علائم در اندام هوایی اختصاصی نیستند.

بطور کلی، رشد گیاه کاهش می­یابد، و برگها تغییر رنگی شبیه کمبود شدید نیتروژن یا فسفر نشان می­دهند. سطح برگ کاهش می­یابد و ظهور نخستین برگها به تأخیر می­افتد. به موازات تأخیر زمان ظهور خوشه، تعداد سنبلکهای هر خوشه نیز کاهش می­یابد. آلودگی شدید به H.avenae در مزرعه معمولاً از پیدایش لکه­هایی از بوته­های کوتوله که به حالت اول برنمیگردد و در آنجا گیاهان هرز آسانتر توسعه می­یابند، مشخص می­شود.

مینوز برگ غلات Cereal leaf miner
به نامهای دفک، شعله، کرف معروف است.
یکی از آفات گیاهان زراعی گرامینه نظیر گندم، جو، یولاف و برخی از علفهای هرز این خانواده می باشد. همچنین از علفهای هرز خانواده Malvaceae و Compositae نیز تغذیه می نماید. لارو این آفت از بین دو اپیدرم فوقانی و تحتانی تغذیه نموده و فضولات خود را به جا می گذارد که این فضولات قهوه ای و سپس سیاهرنگ می گردد. به نامهای محلی دفک، شعله، کرف معروف است و در کشورهای عربی به آن دودی می گویند. آفت در فارس، ایلام، لرستان، کرمانشاه، بوشهر، گلستان، خوزستان و کوهکیلویه شایع است.
زیست شناسی:
زمستان را به صورت لاروهای سنین دوم به بعد در داخل برگهای غلات و علفهای هرز میزبان سپری می کند. در اواخر اسفند و اوائل فروردین لاروها از برگ خارج در اعماق 1-5/0 سانتی متری خاک با تشکیل پیله سفید رنگ تبدیل به شفیره می شوند. دوره شفیرگی حدود 2 هفته، سپس حشرات کامل ظاهر می شوند. طول عمر حشرات کامل حدود 3 هفته می باشد. حشرات کامل پس از 2-1 روز تغذیه از شهد گلها و گیاهان مرتعی جفت گیری و تخم ریزی می کنند. تخمها دسته ای به تعداد 56-29 عدد در پای بوته ها، در بین درزها و شکاف خاک گذاشته می شود. دوره جنینی تخم 12-10 روز. سپس لاروهای تئونات وارد خاک شده و در درون خاک حجره گلی را تشکیل می دهد و تمام طول دوران گرم بهار و تابستان را به حالت دیاپوز سپری می کنند. از اوائل آذر یا زودتر بعد از ریزش اولین بارنهای پائیزی یا اولین آبیاری در مزارع آبی لاروها به تدریج از حالت دیاپوز خارج و فعال شده، از بوته ها بالا رفته خود را به نوک برگ رسانده وارد پارانشیم میانی برگ می شوند. لاروها پس از رشد کامل وارد خاک شده و تبدیل به شفیره می شود. بنابراین 1 نسل در سال دارد.
کنترل
زراعی : 
 -1تناوب زراعی
2-شخم تابستانه بعد از برداشت محصول.
-3 آتش زدن کاه و کلش مزارع (تقریباً هر 4 سال یکبار کافی است).
4-چرای سبز مزارع آلوده
شیمیایی : دیازینون EC 60 % ، 1 لیتر در هکتار ، در اوایل پنجه زنی ، 1 نوبت

 

 

 

نوعی بیماری قارچی یولاف

Ophiobolus sp 

 

Ophiobolus sp. ascopores on "Traveler" straw, Avena sativa L.,at a magnification of 500x in the negative.

 

 

نماتد سیستی یولاف:

این نماتد تقریباً در تمامی مناطق کشت غلات وجود دارد. گندم، یولاف و چاودار به این نماتد حساسند. ریشه­های آلوده انشعاب زیادی پیدا می­کند و تعداد زیادی سیست نماتد روی ریشه­ها مشاهده می­شود. سیست­های نماتد در ابتدای امر خاکستری روشن است و با گذشت زمان قهوه­ای تیره می­شود.

 

بدن نماتد ماده Heterodera avenae متورم و کیسه­ای شکل و حاوی تعداد زیادی تخم است. که پس از مرگ نماتد در داخل خاک باقی می­مانند.

مرفولوژی و بیواکولوژی کرم ساقه خوار غلات Ochsenheimeria vacculella F

کرم ساقه خوار غلات Ochsenheimeria vacculella پروانه ای است کوچک که با بال های باز، 14-11 میلی متر عرض دارد. فرق سر پوشیده از فلس های کاهی رنگ انبوه و دو شاخه است . دارای یک جفت چشم مرکب کوچک گرد و یک جفت چشم ساده نسبتا درشت. شاخک ساده و کوتاه، رنگ عمومی بدن قهوه ای خاکستری و منقوط به نقاط روشن. بند ششم شکم از سطح پشتی زرد روشن که مشخصه بارز آفت است. آفت زمستان را به صورت تخم در شکاف دیوارهای حاشیه مزارع بسر می برد. لاروها در اواخر زمستان و اوایل بهار از تخم خارج و توسط جریان باد روی گیاهان میزبان پخش می شوند. لاروها به رنگ زرد متمایل به سفید، سر سیاه رنگ و دارای دو ناحیه قهوه ای تیره روی پرونوتوم و بند آخر شکم. تعداد کروشه ها معدود، بین 2 تا 7 عدد و در مواردی بدون کروشه، حداکثر طول لارو 20-18 میلی متر. لاروهای سنین اول از پهنک برگ و لاروهای مسن تر از ساقه و یا مستقیما از خوشه تغذیه می کنند. در این صورت خوشه خشک یا حالت خوشه سفیدی ایجاد می شود. دوره شفیرگی در اوایل خرداد در لابلای برگ پرچم و یا ساقه طی شده، حشرات کامل در نیمه دوم خرداد ظاهر می شوند. تابستان را در شکاف دیوارهای حاشیه مزارع بسر برده، در اواخر فصل جفت گیری و در همان محل تخم ریزی می کنند. این آفت تک نسلی بوده و فقط در طی روز فعال است.

 

•ü  استفاده از یولاف در مزارع گندم و جو، از بروز بیماری«پاخوره» در این گیاهان جلوگیری می‌کند

طبق یافته های گروهی از محققین کشورمان: استفاده از یولاف در تناوب زراعی مزارع گندم و برنج می‌تواند از بروز خسارت ‌بارترین بیماری خاکزاد در این محصولات جلوگیری کند . فلذا بازدارندگی موثر عصاره ریشه یولاف در کنترل بیماری پاخوره (take-all) در گیاه گندم می‌باشد. بیماری پاخوره، یکی از مهمترین بیمار‌ی‌های گندم و جو در جهان است که به عنوان مهمترین بیماری خاکزاد گندم از استان‌های گلستان، مرکزی، فارس و همدان گزارش شده است. عامل این بیماری قارچ Gaeumannomyces graminis var.tritici  می‌باشد.

 در مطالعات بیماری‌زای، پاخوره قادر به آلوده سازی گیاهچه‌های یولاف نبود، اما روی گیاهچه‌های گندم و جو شدیدا بیماری زا بود. همچنین این عامل قادر به رشد روی محیط کشت عصاره ریشه یولاف آگار نبود و کاملا از رشد بازداشته شد.

 کشت یولاف قبل از کشت گندم یا جو یا استفاده از آن در تناوب زراعی در مزارع آلوده به این قارچ می‌تواند از خسارت این بیماری مهم به گندم یا جو جلوگیری کند.

    بسیاری از گیاهان ساپونین دارند، مواد شیمیایی که هنگام مخلوط شدن با آب، کف صابون و آب صابون می سازند.محققان یولاف را که یک گیاه غیرعادی و شاید بی نظیر در میان غلات باشد مطالعه کرده اند، زیرا مقدار ساپونین آن بالاست. این گروه حدس می زدند که ترکیبات ساپونین ممکن است به یولاف کمک کند تا در مقابل بیماریهای قارچی حفاظت شود زیرا یولاف نسبت به گندم که ساپونین ندارد، حساسیت کمتری به بیماریهای قارچی دارد. پژوهشهای بیشتر آشکار کرد که ساپونینها از طریق واکنش با استرولها که جز اصلی غشای اطراف رشته های هاگ قارچ است، مقابله می کند، این واکنش موجب می شود تا مولکولهای استرول دور هم جمع شوند. به این ترتیب سوراخهایی در غشا ایجاد میشود که از طریق آن سیتوپلاسم به بیرون نشت می کند و قارچ می میرد. گندم ساپونین ندارد و بدین ترتیب نیست؛ قارچ کشها موثر نیستند زیرا قارچجها در خاک زندگی می کنند و مواد شیمیایی آن قدر به عمق خاک نفوذ نمی کند تا ریشه ها را در مقابل عفونت حفاظت کند. با وجود این پژوهشگران عقیده دارند در عرض یک یا دو سال امکان دارد بتوانند ژن ژنهای مورد نیاز را برای تولید ساپونینها از یولاف به گندم منتقل کنند، بدین ترتیب انواع جدیدی از غلات با مقاومخت طبیعی در مقابل تیک-آلقارچ ایجاد می شود. انتقال ژنها به گندم به روشی که اولا مقدار ساپونین قابل توجه باشد و دوم اینکه به نسلهای بعد منتقل شود . به نظر می رسد که گندم صابونی مقاوم به تیک-آل در چند سال آینده در دسترس خواهد بود. با عرضه گندم سازنده ساپونین نباید هیچ خطری برای سلامت بشر وجود داشته باشد، زیرا ما یولاف سازنده ساپونین را بی آنکه هیچ اثر زیانباری برای سلامت ما ساخته باشد مدتهاست که می خوریم. حتی امکان اینکه نان ساخته شده از گندم حاوی ساپونین ، مزه صابون داشته باشد، وجود دارد، ولی می توان با افزودن توالی به ژنهایی که تنها در ریشه ها، ساقه ها و برگهای گیاه عمل کند (نه در دانه ) DNA

   

"مسمومیت :" PH :"کمبود مواد معدنی"

مسمومیت خاک در غلات:

افزایش بیش از حد بعضی عناصر معدنی در خاک، ممکن است باعث ایجاد مسمومیت گیاه شود. آلومینیوم، سلنیوم، مس و بور از عناصری هستند که ممکن است میزان آنها در خاک تا حدی که برای گیاه سمی باشد، افزایش یابد. خاکهای لاتریت هوا دیده، دارای مقادیر زیادی آلومینیوم هستند. عکس­العمل ارقام مختلف گیاه در غلات نسبت به آلومینیوم اضافی خاک متفاوت است. چاودار و تریتیکاله نسبت به سایر غلات محتمل­ترند. بعضی مواد مانند آهک و. فسفر، میزان سمیت آلومینیوم را در خاک کاهش میدهند. میزان جذب مس بوسیله گیاه با مصرف فسفات کلسیوم کاهش می­یابد.

مشکلات ناشی از PH خاک در غلات:

بسیاری از مشکلات مربوط به خاک، از غیر عادی بودن سطح PH ناشی میشود. غلات عموماً در مقابل اسیدی بودن خاک حساسند؛ اگرچه بعضی از ارقام چاودار سطوح اسیدیته متوسط (5/4- 6 PH) را بخوبی تحمل میکنند. خاکهای اسیدی تمایل به کاهش مقدار فسفر قابل دسترس و افزایش میزان آلومینیوم و منگنز محلول دارند، بگونه­ای که میزان عناصر آلومینیوم و منگنز در خاکهای اسیدی ممکن است به حدی برسد که باعث مسمومیت گیاه شود. خاک اسیدی ممکن است با افزودن آهک اصلاح شود.

خاکهای آهکی و قلیایی معمولاً دارای PH بالاتر از 5/7  هستند؛ گرچه جو تا حدودی نسبت به شوری خاک از خود مقاومت نشان میدهد. البته تمامی غلات از مقاومت یکسانی در مقابل شوری خاک برخوردار نیستند و اغلب آنها نمیتوانند شوری خاک را تحمل کنند. معمولاً میتوان به کمک زهکشی و شست­وشوی خاک میزان نمک را کاهش داد.

کمبود منگنز در غلات:

تعیین عناصر کم­مصرف معمولاً خیلی مشکل­تر از عناصر اصلی ازت، فسفر و پتاسیم است. عناصر کم­مصرف زیادی وجود دارند که کمبود آنها در خاک ممکن است سبب کاهش شدید محصول شود. منگنز، روی و مس از جمله عناصر کم­مصرف هستند که معمولاً کمبود آنها در غلات مساهده می­شود.

کمبود منگنز در محصولاتی مثل یولاف و نخود سبز براحتی مشخص میشود. علائم کمبود در مرحله گیاهچه­ای بیشتر ظاهر میشود. بویژه در شرایط آب و هوایی سرد، ابتدا لکه­های نامنظم برنگ سبز روشن تا خاکستری، در سطح برگها ظاهر میشود و بتدریج لکه­ها بزرگ شده، در هم ادغام میشوند و رنگ زرد مایل به سفید تا قهوه­ای روشن پیدا می­کنند. در صورت شدت کمبود­ برگها حالت پیچ خورده به خود گرفته و بدشکل میشوند و در نهایت از بین میروند. پاشیدن سولفات منگنز بر اندامهای هوایی گیاهی باعث بهبود سریع گیاه خواهد شد.

کمبود مس در غلات:

کمبود مس در بعضی نواحی استرالیا، اروپا، آسیا و شرق آفریقا معمول است. نوک برگها در گیاهانی که کمبود دارند، پیچیده شده، رنگ سبز کمرنگ پیدا میکنند، رشد گیاه متوقف شده و خوشه­های آنها ضعیف و سفید رنگ میشود. آغشته نمودن بذر با ترکیبات مس به منظور جلوگیری از کمبود، در گیاه کاملاً مؤثر است.

 کمبود فسفر در غلات:

جزو عناصر مهم غذایی است. که به علت مصرف زیاد گیاه کمبود آن در خاک مشاهده میشود.کمبود فسفر باعث کمی رشد ریشه­ها، تغییر رنگ برگ­ها، از سبز به قهوه­ای مایل به ارغوانی یا قرمز، و شروع خشکیدگی از نوک برگها میشود. کمبود فسفر باعث کاهش شدید رشد سیستم ریشه می­شود.

 

 

کمبود روی در غلات:

کمبود روی اغلب در خاکهای قلیایی اتفاق می­افتد؛ اما به آنها محدود نمی­شود. مصرف بی­رویه کودهای فسفره سبب تشدید علائم ناشی از کمبود روی می­شود. گیاهانی که کمبود روی دارند، رشدشان متوقف شده، زرد میشوند. نوارهای سفید مشخصی در رگبرگهای میانی برگهای تازه ظاهر میشود. در بعضی از گیاهان روی برگها لکه­هایی برنگ قرمز متمایل به قهوه­ای ایجاد میشود. پاشیدن سولفات روی، روی شاخ و برگها یا خیساندن بذرها در سولفات روی، باعث کاهش کمبود میشود.

یولاف وحشی 

Avena fatua

Wild oat

 

خصوصیات گیاه شناسی

گیاهی است یکساله، تک لپه ای و از خانواده گندمیان(Poaceae) که با بذر تکثیر می یابد و ارتفاع آن به یک متر می رسد .گل اذین خوشه ای خیلی باز و پانیکول منظمی دارد که در تمام جهات به طور یکنواخت رشد میکنند. سنبلچه های ان منفرد و از پهلو فشرده شده اند. و در هر یک از آنها 2 تا 3 گل  ریشکدار دیده میشود که معمولا گل انتهایی آن عقیم است. پایه این سنبلچه ها تقریبا 2  سانتیمتر طول دارد. گلومهای فوقانی و تحتانی با یکدیگر مساوی و طول انها به8میلیمتر میرسد.قاعده گلومها با موهای سفید یا قهوه ای رنگ خشن و طویلی پوشیده شده است و از وسط آن رگبرگ میانی و از نزدیکی قاعده گلومل ریشک طویل و زانوداری خارج میشود که قاعده ان پیچیده و تابیده به نظر میرسد. گل این گیاه 3 پرچم دارد و دانه در داخل گلومل باقی میماند

یولاف وحشی (Avena fatua) یک علف هرز مهم و مشکل آفرین در بسیاری از مناطق تولید غلات دانه ریزدرجهان می باشد و به خوبی در دامنه وسیعی از شرایط اقلیمی و خاکی در این مناطق رشد کرده و سازگاری یافته است و می توان یولاف وحشی را به عنوان یکی از مشکلات اصلی تولید غلات توصیف کرد .مشکل یولاف وحشی با ورود ارقام پا کوتاه گندم ودیگر غلات افزایش یافته است از بین گونه های عمده یولاف وحشی گونه  Avena fatuaعمومیت بیشتری دارد، این گونه سابقه ای دیرینه در همراهی غلات دارد. بر خورداری از ویژگی هایی شامل خواب، ریشه دهی مجدد گیاهچه در صورت جابجا شدن ، بلوغ زود هنگام غیر یکنواختی رسیدن بذرها و در نهایت ریزش آن ها ، یولاف وحشی را قادر می کند تا جای خود را در اکوسیستم های زراعی حفظ نماید.

بیولوژی

یولاف وحشی یک علف هرز یکساله است که به وسیله دانه تکثیر می شود . گیاه جوان برگ هایی دارد که بر خلاف جهت عقربه های ساعت پیچیده اند و در این زمان گوشوارک ندارد . در لبه های برگ کرک هایی و زبانک لایه ای وجود دارد . در نمونه بالغ این گیاه ساقه ها صاف و عمود هستند و بلندی آنها به 150 سانتیمتر می رسد . برگ های این گیاه شبیه یولاف زراعی است . سر این گیاه یک گل آذین باز و سنبلک آن شامل 3- 2 گلچه (تا 7) است . گل آذین ممکن است در حدود 250 دانه داشته باشد و رنگ آنها از سیاه ، قهوه ای ، خاکستری ، زرد تا سفید تنوع دارد.

دانه ها در محل برخورد برگ و شاخه با ساقه کرکی هستند و در نقطه اتصال دانه یک  Scar حلقوی دارد . این دانه ها می تواند 8-7 سال در خاک به طور نهفته باقی بماند ، اما بیشتر دانه ها در طول 2 سال جوانه می زنند . شرایط گرم و خشک و پائیزی دوران نهفتگی دانه را سریعتر از بین می برد ، اما این دوران می تواند مجددا بهار آینده تحت شرایط خاک مرطوب و دمای پائین به وجود آید . یولاف وحشی آب و هوای خنک و خاک مرطوب را ترجیح می دهد .

توسعه یولاف وحشی

یولاف وحشی به عنوان مسئله آفرین ترین علف های هرز از طرف تولید کنندگان گندم و جو در بسیاری ایالت های غربی درجه بندی شده است . این علف ها بیشتر از 28 میلیون هکتار از غلات دانه ریز را در ایالات متحده مورد هجوم قرار دادند و در نتیجه کمبود بازده محصول سالانه محاسبه شده . بازده محصولات جو و گندم به شدت تحت تأثیر هجوم یولاف وحشی قرار دارند . تنها یک گیاه یولاف وحشی در فوت مربع می تواند بازده محصول را تا 12% در گندم بهاری و 18% در جو بهاری کاهش دهد. یولاف وحشی مانند جو و گندم رشد می کند . تنها استثناء وضعیت قرار گرفتن گره غلاف برگ اولیه در زمان رشد گیاه جوان است ، در یولاف وحشی گره میانی زیر گره غلاف برگ اولیه طویل می شود تا جوانه را در یک اینچ بالاتر از سطح خاک قرار دهد ، جایی که تاج گیاه تشکیل خواهد شد ، گره غلاف برگ اولیه پایین ترین گره تاجی است که در ساقه قرار دارد .

جوانه زنی

یولاف وحشی در طول فصل رویش جوانه می زند . رشد اصلی در بهار و رشد ثانویه در پائیز رخ می دهد . دوره جوانه زدن تا سه هفته تغییر می کند این امر به شرایط آب و هوایی بستگی دارد . تحت شرایط مرطوب و گرم ، رشد عمده طی دوره کوتاه و قبل از رشد محصول رخ می دهد . تحت آب و هوای خنک دراز مدت ، جوانه زدن ممکن است تا بعد از رشد محصول نیز ادامه یابد . دمای بهینه خاک برای جوانه زدن یولاف وحشی بین 16 تا 22 درجه سیلسیوس است . جوانه زدن در 4 درجه سیلسیوس کند و در 33 درجه سیلسیوس بسیار کند است . اگر رطوبت خاک کافی باشد ، جوانه زنی در عمق 2 تا 5 سانتیمتری رخ می دهد . با این وجود اگر لایه سطحی خشک باشد ، جوانه زنی در عمق 20 سانتیمتری رخ می دهد . دانه یولاف وحش هنگامی که در معرض نور باشد جوانه نخواهد زد ، باید دفن شود . دانه می تواند به وسیله خاکی که به طور طبیعی به وسیله خاک انباشته شده ، یا خاکی که به وسیله آب شسته شده باشد یا از طریق روند غیر طبیعی خود دفن شود . هنگامی که دانه یولاف وحشی مرطوب شود ، ریشک باز می شود ، زمانی که دانه خشک می شود دوباره ریشک تغییر شکل می دهد . تر و خشک شدن متناوب یولاف وحشی باعث مدفون شدن می شود ، و یکی از شرایط جوانه دهی مهیا می شود .

 

 

رشد و رویش

بیشتر یولاف وحشی در اوایل تا اواسط بهار رشد کرده و جوانه می زنند . شرایط مرطوب وخنک باعث رشد بهینه می شود و محصولاتی که زودتر بذرافشانی شده اند ، بیشتر تحت هجوم آفات قرار می گیرند . استفاده از کودهای نیتروژنی در اوایل بهار یا پائیز جوانه دهی را تحریک می کند . رشد ریشه ها و ساقه های یولاف وحشی در دو هفته اول کند است اما از آن پس به سرعت افزایش می یابد و بیشتر یولاف وحشی در طول یکماه رویش (رشد) ساقه های فرعی می دهند .

گل دهی

معمولا یولاف وحشی در اوایل July (اواخر خرداد) شروع به گل دادن می کند و ممکن است تا 6 هفته گل دادن ادامه یابد . دانه های سر محورهای اصلی گل آذین ممکن است قبل از پرشدن دانه های موجود در بخش اتصال برگ و شاخه با ساقه برسند و به زمین بیفتند . وقتی که دانه ها بالغ می شوند جدا می شوند و در اواسط آگوست (اوایل مرداد) و به طور کلی قبل از دروی محصول بیرون می ریزند .

تکثیر

1- دانه (بذر) :

دانه های بالغ یولاف وحشی معمولا در هنگام جدا شدن غیر فعال و نهفته هستند . این نهفتگی به وسیله شرایط گرم وخشک بعد از رسیدن دانه ها از بین می رود . اگر در هنگام از بین رفتن نهفتگی ، رطوبت وجود داشته باشد دانه ها جوانه خواهند زد و در غیراینصورت دوباره غیر فعال خواهند شد . میزان سالانه جوانه دانه ها عبارتند از :

بهار بعد از بذر افشانی - بالغ بر 80%

دومین بهار بعد از بذر افشانی - بالغ بر 97%

3% باقی مانده ممکن است به عنوان نهفتگی عمیق باشند و احتمالا به مدت 12 سال قادر به جوانه زدن است .

2- رویش (نمو) :

یولاف وحشی توانایی تکثیر رویشی دارد اگرچه این روش برای تکثیر بسیار رایج نیست . گیاه یولاف وحشی قابلیت جوانه زنی و رشد مجدد را در شرایطی که کشت نادرست یا ناقص انجام گرفته باشد دارد . حتی اگر گیاه یولاف وحشی به طور جدی آسیب دیده باشد (معیوب ، قطع شده ، بخش بخش و ...) توانایی تکثیر رویشی را دارد .

دینامیک های بانک های دانه

طول عمر دانه های یولاف وحشی مسئله ای کاملا بحث انگیز است . علی رغم عقیده عمومی ، همه شواهد نشان می دهد که دانه های یولاف وحشی زندگی نسبتا کوتاهی دارند . کویل و کارتر (1968) اعلام کردند که تعداد کمی از دانه ها که در خاک دفن شده بودند بعد از 18 ماه زنده مانده است . آنها در مطالعاتشان نشان دادند که دانه های اولیه نسبت به دانه های ثانویه عمر کوتاه تری دارند . هیچ دانه ای در سطح خاک زنده نمی ماند ، تقریبا هیچ دانه ای بعد از 4 سال دفن شدن در گلدان های بیرون از ساختمان زنده نمی ماند . در این مورد عمق دفن و روش هایی که منجر به خرابی خاک می شود ، مهم نیست . از این مطالعات به این نتیجه می رسیم که دانه های یولاف وحشی زندگی بسیار طولانی ندارند و نیمه عمر آنها تقریبا 6 ماه است . در پویایی شناسی بانک بذر ، نیمی از دانه ها در 6 ماه تحلیل می روند ، 75% از آنها در 12 ماه و بیش از 92% آنها پس از 2 سال تحلیل می روند ، و بدین گونه بانک دانه تقریبا بعد از 3 سال به اتمام می رسند . این اطلاعات به وسیله اطلاعاتی از فیلیپاتس (1975) و مارتین فلتون (1993) تأیید می شوند که نشان دهنده کاهش هایی در بانک دانه معادل به ترتیب 6/99% و 95% است . این نتایج در نتیجه محصول دهی تابستانی و دوچرخه آیش متوالی زمستانی به دست می آید . مفهوم مدیریتی این است که اگر دانه های ورودی (داده) کاهش یابد ، بانک دانه نیز به سرعت کاهش می یابد .

تکنیک های جستجو

نکته مهم برای شناسایی یولاف وحشی از گندم و جو جستجوی وجود یا عدم وجود گوشوارک است. گندم و جو دارای این گوشوارک ها هستند در حالی که یولاف وحشی فاقد آنهاست . اگرچه این علف های هرز به طور تصادفی در کشتزارها پراکنده هستند . با دقت همه نقاط پست کشتزار را به دنبال این گیاه جستجو کنید ، یولاف وحشی خاک های مرطوب را ترجیح می دهد . آگاه باشید که مقاومت در برابر علف کش ها یکی از مشکلات جدی در مقابله با یولاف وحشی است و در مورد این علف های هرزی که به نظر مقاوم شده می رسند ، دقت بیشتری داشته باشید . بهترین زمان برای جستجوی این گیاه بعد از بیرون آمدن سر یولاف وحشی و ظاهر شدن آن است .

روشهای مبارزه:

عامل مهم برای کنترل همراه با موفقیت یولاف وحشی که بهترین راه کار به نظر می رسد ممانعت از تولید بذر است . این امر به وسیله تناوب محصولات تابستانی که شامل آیش زمستانی هستند ، تناوب چراگاهی ، محصول علوفه دامی ، آیش طولانی یا استفاده از  spray-topping انتخابی موثر است .

در زمین های گندم کاری شده از دیفنزوکوات(SL25%)به نسبت  4 لیتر در هکتار از 3 برگی  تا اواسط  پنجه زنی علفها و در یک نوبت استفاده میشود.
همچنین از ترالکوکسیدیم(SC25%) (201 لیتر در هکتار ) با توجه به شرایط و اقلیم و نوع محصول میتوان استفاده کرد .

همچنین از دیکلوفوپ متیل(EC36%) به نسبت 2.5 لیتر در هکتار در یک نوبت ویا از علفکش فلم پروپ-ام-ایزوپروپیل(EC20%)به نسبت 3 لیتر در هکتار میتوان استفاده کرد

•ü      

•ü     راه کار مدیریتی

•1.       ممانعت از تولید دانه

•2.      افزایش جوانه دهی دانه های موجود که اندوخته اند

•3.    مکانیزم های کنترلی

ممانعت دانه ریزی یولاف وحشی در محصولات سالانه بسیار مشکل است مگر اینکه محصول در زمان های ابتدایی برای علوفه سیلو شده یا علوفه سبز جمع آوری شود . بنابراین روش های ترکیب کنترلی کشت و شیمیایی برای مقابله با مسئله یولاف وحشی لازم است .

شخم زنی

آیش تابستانی :

آیش تابستانی تعداد دانه هایی را که دوران خفتگی را می شکانند ، افزایش می دهد . یولاف وحشی بعد از هر بار شخم زمین رشد می یابد . آیش تابستانی می تواند برای کنترل یولاف وحشی مورد چرا قرار گیرد. دانه ها در همان سال محصول می دهند ، زیرا آیش رقابت در برابر یولاف وحشی را که در بهار شکوفه می دهد ، مهیا می سازد .

شخم زمین قبل از بذر کاری :

بلافاصله بعد از رفع سرمای بهاری شخم زدن باعث افزایش خلل و فرج مو جود در خاک می شود و جوانه دهی یولاف وحشی را تحریک می کند . کشت زود هنگام خاک سنگین و مرطوب به طور خاصی مهم است ، شخم زمین قبل از بذر کاری قبل از اینکه علف های هرز به مرحله سه برگی برسند ، باید انجام گیرد . این عمل رطوبت و مواد مغذی را که آنها استفاده می کند به حداقل می رساند ، شخم زمین باید تا عمق 5-5/2 سانتیمتری در طول آب و هوای گرم و خشک انجام گیرد، بنابراین یولاف وحشی نمی تواند دوباره رشد کند .

شخم زمین بعد از بذر کاری :

شخم زمین قبل از بذر کاری کاری ارزشمند است زیرا یولاف وحشی که قبل از محصول رشد می کند بسیار رقابتی تر هستند نسبت به آنهایی که همراه یا بعد از محصول رشد می کنند . شخم زدن قبل از رشد محصول برای جلوگیری از هر آسیب محصول لازم است . شخم سطحی با یک وجین کردن یا چنگک باعث از بین رفتن گیاهان جوان می شود .

شخم پائیزی :

شخم پائیزی مفید است البته اگر دانه های یولاف وحشی طی دو یا سه هفته در معرض آب و هوای خشک و گرم قرار بگیرند . یک شخم سطحی دانه های یولاف وحشی را کمی می پوشاند و جوانه زدن را در ابتدای بهار تسریع می کند . کلتیواتور با استفاده از دیسک و چنگک مناسب تر است . اگر آب و هوای پائیزی خنک و مرطوب باشد ، از شخم زدن خودداری کنید ، بنابراین دانه های یولاف وحشی در سطح خاک باقی می مانند و در معرض عناصر دیگر هستند .

برداشت

هنگامی که هجوم یولاف وحشی تراکم شدیدی می یابد و محصول تراکم کمی دارد برداشت می تواند یک مقیاس ممانعت کننده موثر باشد . یولاف وحشی باید در مرحله  shot-blade چیده شود . عمل برداشت زود هنگام می تواند منجر به رشد مجدد یولاف وحشی شود و دانه ها هنوز می توانند تولید شوند . یولاف وحشی برداشت شده می تواند به عنوان علوفه سبز استفاده شود . مرحله تخمیر زیست پذیری دانه یولاف وحشی را از بین می برد .

تناوب

محصولاتی که در پائیز بذر کاری شده اند در اوایل بهار بعدی رشد می کنند و می توانند یولاف وحشی در حال رشد را از بین ببرند . چاودار پائیزی به طور کلی شدیدتر و رقابتی تر از گندم پائیزی است . زمین هایی که چندین سال به عنوان خوراک دام بذر افشانی شده می توانند کنترلی خوبی برای هجوم سنگین یولاف وحشی باشد . با این وجود ، بعضی از یولاف وحشی می توانند زیر چمن (روخاک) زنده بمانند و هنگامی که چمن شکافته شود ، جوانه می زند . محصول علوفه ای مانند جو می تواند به زودی بذرکاری شود تا مزایای رقابتی را نسبت به یولاف وحشی داشته باشد . برای جلوگیری از تولید دانه های علف های هرز ، محصول را قبل از اینکه خوشه باز یولاف وحشی شروع به رشد می کند ، میتوان از نیام برید . گیاه جوان به طور موثری هر دانه را که تولید شده از بین می برد .بهتر است  محصولات سالانه را در چرخه استفاده کرد ، بخصوص محصولات رقابتی تر بنابراین کمبودهای بازده محصول به حداقل می رسد و یولاف وحشی را از بین می برد . در ترتیب نزولی کلزا و گندم رقابتی ترین غلات کوچک هستند .

تأخیر انداختن در گیاهچه

تأخیر در گیاهچه را به منظور زمان دادن به گیاه جوان یولاف وحشی برای اینکه به وسیله کشت از بین برود ، قبل و یا بعد از بذرکاری به تأخیر می اندازیم . محصول مانند جو را که زود بالغ می شود ، بذرکاری میکنیم . بازده محصول در صورتی که گیاهچه بیشتر از 10- 14 روز به تأخیر بیافتد ، کاهش می یابد.

کوددهی

کودهای نیتروژنی که در اویل بهار پخش می شوند ، می توانند رشد یولاف وحشی را تحریک کند ، این عمل کنترل کامل را در بذر افشانی باعث می شود . کودهای فسفر که با دانه وارد می شوند باعث رشد بیشتر محصول می شود که باعث از بین رفتن گیاه یولاف وحشی می شود و تولید دانه یولاف وحشی را کاهش می دهد .

 

 

نظریه چند تکنیکی

مانند بسیاری علف های هرز دیگر ، کنترل موفقیت آمیز یولاف وحشی به ترکیب کشت ، تناوب محصول و کنترل شیمیایی نیازمند است . هر موقعیتی باید ارزیابی شود ، شیوه های کنترلی مناسبی تدبیر شود .

کنترل یولاف وحشی در مزارع گندم

برای مبارزه با یولاف وحشی ، که در بعضی از مناطق به آن زنگوله هم می گویند و خسارت آن اغلب زیاد است ، می توان از علف کش های سافیکس به میزان 5 لیتر یا آونج به میزان 4 لیتر فرم تجارتی در هکتار استفاده کرد و مزرعه را در اوائل بهار سمپاشی کرد ، مزرعه گندم آلوده به یولاف وحشی را از موقع شرایط پنجه زدن گندم تا تشکیل گره در ساقه می توان سمپاشی نمود . در این حالت معمولا در هر هکتار 300 تا 400 لیتر آب مصرف می شود . در صورتی که قبلا از آلودگی زمین به یولاف وحشی اطلاع داشته باشیم ، می توانیم از علف کش دیگر بنام آوادکس نیز استفاده کنیم ، این علف کش به صورت دانه یا گرانول بوده و باید 15 کیلو از آن را یک تا دو هفته پس از کشت گندم یعنی زمانی که بوته های گندم سبز شده اند ولی بوته های یولاف وحشی هنوز سر از خاک بیرون نیاورده اند در سطح مزرعه پخش کنیم . تحقیقات نشان داده که حداقل 8 عدد یولاف وحشی در مترمربع باعث خسارت و کاهش محصول در گندم می شود . بحرانی ترین زمان رقابت یولاف وحشی با گندم پس از مرحله سه برگی تا پایان پنجه زنی گندم است که در آن زمان باید با این علف هرز مبارزه شود . یکی از راههای مهم کنترل آن جلوگیری از تولید بذر است که این امر با از بین بردن به موقع آنها قبل از تشکیل بذر میسر است . در صورت آلوده بودن گندم به بذور یولاف وحشی بایستی بوجاری گندم

به طوری کامل انجام گیرد . کنترل یولاف وحشی در اطراف کانال های آبیاری و جلوگیری از ورود بذر آن در آب ضروریست . مبارزه شیمیایی در پایان مرحله سه برگی تا اواسط پنجه زنی با استفاده از علف کش های مانند آونج (4 لیتر در هکتار) ، گراسپ (3-5/2 لیتر در هکتار) ، ایلواکسان (2/5 لیتر در هکتار) و سافیکس بی دبلیو (3 لیتر در هکتار) در کنترل یولاف وحشی موثر است .

مرحله رشد یولاف وحشی برای تنظیم زمان بندی علف کشهای پس از رویش بکار می روند

آسیب پذیری یولاف وحشی در مقابل علف کش های پس از رویش به وسیله مرحله رشد تحت تأثیر قرار می گیرد . ساقه های فرعی در زمان دوره زمانی کاربرد بیشتر علف کش های یولاف وحشی شروع به رشد می کنند . معیارهای مرحله یولاف وحشی که روی برچسب های تولید نشان داده شده بین برگ ها و ساقه های فرعی تمایزی قائل نمی شود ، این عامل باعث گزینش تولید نادرست و تصمیمات کاربردی که از نظر زمان بندی نادرست است ، می شود . برای تعیین و تشخیص زمان مناسب برای استفاده از علف کش ها ، بعضی از برچسب های تولید ساقه های فرعی را هم برگ حساب می کنند و برچسب های دیگر تنها برگ ها را محاسبه می کنند و ساقه های فرعی را در نظر نمی گیرند . نمونه هایی از این دو روش درجه بندی یولاف وحشی در زیر نشان داده شده است .

روش 1 : برای علف کش های پیشنهادی برای گیاهان یولاف وحشی از 1 تا 4 برگی : ساقه های فرعی هم به عنوان برگ محاسبه می شوند .

روش 2 : برای علف کش پیشنهادی برای گیاه یولاف وحشی در مرحله 5 برگی : تنها برگ ها محاسبه می شوند .

مثال 1 : یک یولاف وحشی با 3 برگ و یک ساقه فرعی .

روش 1 : به عنوان یولاف وحشی 4 برگی درجه بندی شده .

روش 2 : به عنوان یولاف وحشی 3 برگی درجه بندی شده .

مثال 2 : یک یولاف وحشی 4 برگ با یک ساقه فرعی .

روش 1 : به عنوان یولاف وحشی 5 برگی درجه بندی شده .

روش 2 : به عنوان یولاف وحشی 4 برگی درجه بندی شده .

مثال 3 : یک یولاف وحشی با دو ساقه فرعی .

روش 1 : به عنوان یولاف وحشی 7 برگی درجه بندی شده .

روش 2 : به عنوان یولاف وحشی 5 برگی درجه بندی شده .

خواص داروئی:

. برای مصارف دارویی خصوصأ از دانه ها و در بعضی موارد از کاه آن استفاده می شود. برای بدست آوردن دانه های آن خوشه رسیده را خشک و می کوبند، سپس دانه ها را کوبیده و الک کرده و سپس تحت فشار قرار می دهند و بشکل گرانولهایی شبیه به کریستالهای برف که به فلوکون معروف است در می آورند. این فلوکون ها محتوی نشاسته، گلوکونین ها(1)، ترکیبی از ویتامینهای گروه ب، اسیدپانتوتنیک و کاروتن ها(2) است.
فلوکون های یولاف رابرای تهیه سوپ و فرنی خصوصأ برای افرادی که دوران نقاهت پس از عمل جراحتهای سخت یا اسهال شدید را می گذرانند و نیاز به تجدید قوا دارند مورد استفاده قرار می دهند.

دم کرده ای از این فلوکون ها به مقدار 3 قاشق برای هر فنجان آب ( 3 بار در روز تکرار شود) اشتها را تحریک می کند و دردهای گلو و سینه را کاهش می دهد. این گیاه اثر تقویت کننده دارد و در خستگی های عصبی، اظطراب و بی خوابی مصرف می شود. فعالیت غدد تیروئید را نیز کاهش می دهد و به عنوان داروی کمکی در درمان اسکلروز و فشار خون بالا بکار می رود.

 از کاه یولاف برای تسکین دردهای روماتیسمی، سیاتیک و ناراحتی های کبدی استفاده می شود. جوشانده آن علیه اگزما و ورم حاصل از سرما زدگی و سودا موثر است

جو دو سر از نظر طب قدیم ایران معتدل یعنی نه سرد است و نه گرم . البته عده ای عقیده دارند که این گیاه کمی خشک است .

1)جو دو سر طبق تحقیقاتی که جدیدا انجام رگفته در کاهش کلسترول خون اثر معجزه آسایی درد .

2)مقوی اعصاب است .

3)ضد عفونی کننده بدن می باشد.

4)تقویت کننده بدن می باشد . برای درمان ضعف عمومی جوشانده دانه های بدون سبوس یولاف در شیر که به آن یک زرده تخم مرغ اضافه شده باشد داروی بسیار مناسبی برای درمان ضعف مفرط ناشی از بیماریها و همچنین تقویت کودکان و افراد مسن است.

5)ادرار آور و ملین است یبوست را برطرف می کند.

6)مقوی قلب و خون است .

7)تسکین دهنده درد است .

8)جوشانده جو دو سر در برطرف کردن بیماریهای پوستی و اخلاط خونی نیز موثر است .

9)برای لاغر شدن هر روز خوردن جو دو سر موثر است.

10)اگزما را درمان می کند .

11)برای درمان زخم هایی که دیر خوب می شوند جو دو سر را دم کرده و با شراب سفید مخلوط کرده و روی این قبیل زخم ها گذاشته شود .

12)و بالاخره این گیاه اثر ضد سرطان درد . استفاده مدام این گیاه از سرطان جلوگیری می کند.

جوشانده 20 گرم دانه یولاف سبوس دار در درمان سنگ کلیهانواع ناراحتیهای کلیه، عدم دفع ادرار و آب آوردن بافتهایبدن بکار می رود.

 بلغور یولاف (دانه آسیاب شده آن) دارای مقادیر زیادیسیلیس است و مصرف خارجی آن برای مشکلات پوستی مفید است

•ü      درمان افسردگی

گیاه یولاف در درمان افسردگی بسیار مفید است و برای تقویت اعصاب بکار می رود.

 دانه های این گیاه دارای اسیدهای چربی مانند اسید پالمتیک، اسید اولئیک و اسید لینولئیک است و به میزان زیادتری هیدراتهای کربن مانند نشاسته را در ترکیبات خود داراست.

مضرات :

در منابع مضرات خاصی برای آن بیان نشده است.